Hỏi Đáp Giáo Lý

Từ kinh nghiệm các cuộc ly giáo trong Hội Thánh gây nhiều đau thương và thậm chí gây cản trở cho việc truyền giáo, từ cuối thế kỷ 19, Tòa Thánh Vatican đã bắt đầu thực hiện một cải cách đáng chú ý trong nội bộ giáo triều. Đó là, khi một cuộc ly giáo có nguy cơ xảy đến và thông tin được báo về Tòa Thánh, thì Đức Giáo Hoàng sẽ cùng với ban cố vấn nhóm họp với nhau ngay lập tức. Cuộc họp này được gọi là "buổi xét mình: Chúng ta đã làm gì sai?" Cuộc họp sẽ bắt đầu với giờ cầu nguyện, cầu xin cho sự hiệp nhất của Hội Thánh, và kèm theo đó là xin ơn soi sáng và xét mình. Sau đó, Giáo hoàng cùng ban cố vấn sẽ ngồi lại với nhau và bàn về nguy cơ ly giáo đang xảy đến. Câu hỏi đầu tiên các vị nêu lên là: "Chúng ta (Hội Thánh) đã làm gì sai dẫn đến nguy cơ ly giáo này?" Tiến trình này tương ứng với câu nói "tiên trách kỷ, hậu trách nhân". Thay vì vội vàng kết án những người có ý đồ ly giáo, thì các vị hữu trách tự xem xét bản thân trước. Và nếu nhìn thấy nguyên nhân ...

Công Giáo không chỉ là một danh xưng mà còn là một đặc tính. Có nhiều người hoặc do không hiểu rõ hoặc do không thiện cảm với Hội Thánh Công Giáo thường nói rằng: Danh xưng Hội Thánh Công Giáo không có từ ban đầu từ thời các tông đồ, mà chỉ hình thành sau cuộc ly giáo đông tây (1054), tức là sau sự phân ly của Giáo Hội Chính Thống. Tuy nhiên điều này hoàn toàn sai. Vì, Công Giáo (hy lạp: καθολικός katholikós) có nghĩa là "bao gồm tất cả/ phổ quát). Tức là CÔNG GIÁO chính xác là một đặc tính từ ban đầu của Kitô Giáo, chứ không phải được nghĩ ra sau này. Đặc tính CÔNG GIÁO (phổ quát) này được diễn tả rõ nét ngay từ lễ Ngũ Tuần, tức là ngày lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, còn được gọi là ngày khai sinh (sinh nhật) của Hội Thánh. Bài trích sách Công Vụ Tông Đồ (Cv 2,1-11) đã tường thuật rõ ràng rằng, sau khi nhận được Thánh Thần, các Tông Đồ đã ngay lập tức mở miệng rao giảng Tin Mừng bằng nhiều ngôn ngữ cho khách thập phương từ nhiều nơi đến Giêrusalem hành hương dự lễ. Chính ngay thờ...

Các bình thánh đựng Thánh Thể thường được che phủ bằng một "áo choàng". Ngoài ý nghĩa thực tiễn là che phủ và tăng phần trang trọng cho phụng vụ, "áo choàng" này còn mang ý nghĩa thần học khá sâu xa. Nó vừa tượng trưng cho khăn liệm đã bao phủ thân xác Chúa Kitô khi Ngài được mai táng, vừa diễn tả ý nghĩa mầu nhiệm của Thánh Thể. Nếu như danh từ "mạc khải" (revelatio) có nghĩa đen là "vén màn" (để cho thấy điều được tấm màn che khuất), thì "áo choàng" che chén thánh cũng ám chỉ rằng điều nó đang che phủ, chính là Chúa Giêsu Kitô hiện diện thực sự dưới hình bánh rượu, và đó là một mầu nhiệm đức tin. Có thể nói rằng, mọi chi tiết trong phụng vụ Thánh Lễ (và cả sự bố trí không gian trong nhà thờ theo tiêu chuẩn của Giáo Hội) đều có ý nghĩa thần học thiêng liêng, chứ không phải chỉ để trang trí hoặc nghi thức bề ngoài mà thôi. M. Hạnh Tử

  Khi nhìn thấy Logo với ký hiệu "IHS", người Công Giáo thường liên tưởng ngay đến huy hiệu của Dòng Tên. Và quả thật, đây là huy hiệu chính thức của Dòng Tên. Tuy nhiên, người đầu tiên nghĩ ra và sử dụng ký hiệu này không phải là thánh I-nha-xi-o Loyola (Ignatio Loyola), đấng sáng lập Dòng Tên, mà là một tu sĩ Dòng Phanxico, thánh linh mục Bernardino thành Siena (1380-1444). Ngài là một nhà thuyết giảng nổi tiếng của Hội Thánh Công Giáo ở thế kỷ 15 và được mời đi nhiều nơi ở âu châu để giảng dạy. Ngài đặc biệt tôn sùng và rao giảng lòng sùng kính Danh Thánh Chúa Giêsu và lòng tôn kính Đức Mẹ Maria. Năm 1417, lần đầu tiên ngài nói về Danh Thánh Chúa Giêsu với ký hiệu "IHS" - Jesus huminum salvator. Danh Thánh và ký hiệu này sau đó đã được phổ biến rộng rãi ở tây phương. Cũng chính thánh nhân đã vẽ logo huy hiệu "IHS" và thường dương cao mỗi khi giảng về Danh Thánh Chúa Giêsu. Cũng vì lý do này mà người ta thường vẽ hình thánh nhân với huy hiệu đó. Đến thế ...

Trong cử hành phụng vụ hiện tại, các tín hữu cùng nhau hướng mặt về cung thánh. Ngay cả các Dòng Tu (ở Việt Nam) cũng cử hành phụng vụ các giờ kinh như thế. Tuy nhiên trước kia - ngày nay ở tây phương vẫn còn được duy trì - các đan sĩ/ kinh sĩ sẽ đứng trong ca tòa quay mặt vào nhau khi hát kinh thần vụ. Vì sao như thế? Vì, trong phụng vụ của Do Thái Giáo, các Thánh Vịnh ca ngợi Chúa được sáng tác và được hát theo lối đối đáp. Và khi hát đối đáp, người ta thường đứng đối diện nhau như một diễn tả của sự đối thoại và cùng nhau ca ngợi Chúa. Ca tòa cũng là diễn tả (hay hàm ý mô phỏng) ca đoàn thiên quốc, nơi các thiên thần và các thánh ngày đêm chúc tụng Chúa. Ngoài ra, một lý do "thời cuộc" cũng ảnh hưởng đến việc bố trí ca tòa quay mặt vào nhau, đó là theo quan niệm xa xưa dưới thời phong kiến, thần dân không được phép nhìn thẳng mặt nhà vua, mà phải cúi đầu khi đứng đối diện, hoặc phải nhìn sang hướng khác để diễn tả sự tôn kính với vua. Quan điểm này cũng không lạ trong Kinh...

Ngoài ý nghĩa quen thuộc của khói trầm hương là diễn tả lời cầu nguyện của cộng đoàn phụng vụ dâng lên Chúa: "Ước chi lời con nguyện như hương trầm bay tỏa trước thánh nhan", thì nghi thức xông hương khi linh mục nâng cao Bánh và Rượu vừa được truyền phép còn có một ý nghĩa thiêng liêng khác, đó là nhắc nhở cho mọi người tham dự về đặc tính mầu nhiềm của Hy tế Thánh Thể. Cũng như làn khói tạo nên cảm giác huyền ảo, khiến cho tầm nhìn bị hạn chế, khói trầm nhắc nhở các tín hữu rằng, Thánh Thể là mầu nhiệm cao siêu vượt khỏi tầm nhìn của đôi mắt của thể lý. Ý nghĩa thiêng của khói trầm hương trong giây phút này sẽ được liên kết với việc linh mục xướng "đây là mầu nhiệm đức tin". Ngoài ra, việc linh mục đậy chén thánh ngay sau khi truyền phép và song song với lời tuyên xưng ấy cũng diễn ra khi khói trầm chưa tan hẳn đều nhằm nhắc nhở tới đặc tính mầu nhiệm của Thánh Thể. M. Hạnh Tử Dựa theo phân tích của tác giả Klaus Berger trong cuốn "Schweigen, eine Theologie d...

Vài ngày nay, có một số người gửi cho mình câu hỏi liên quan đến một bài phỏng vấn Đức Giáo Hoàng Phanxico về luật độc thân linh mục. Các bài báo được gửi cho mình đều nói rằng Đức Phanxico có ý định hay thậm chí là ủng hộ bãi bỏ luật độc thân linh mục. Điều này có đúng không? Bài phỏng vấn này đã được đăng trên trang Vatican News bản tiếng đức, và nội dung câu trả lời của Đức Giáo Hoàng không hề giống như những gì người ta đồn thồi (nếu không muốn nói là xuyên tạc nhằm chống đối Đức Giáo Tông). Xin tóm lược câu trả lời của Đức Phanxico như sau. Trước hết, khi được hỏi rằng việc lập gia đình có phải là cản trở của chức linh mục không? Đức Phanxico lấy dẫn chứng từ các giáo hội Công Giáo Đông Phương, nơi mà các linh mục được lập gia đình rồi ngài cho rằng đó không phải là ngăn trở của chức linh mục. Ngài cũng lưu ý rằng luật độc thân linh mục là của Giáo Hội Tây Phương mà thôi. Tuy nhiên, ngay sau đó ngài đặt ngược lại vấn đề? Vì sao lại bàn đến việc cho linh mục lập gia đình? Liệu đó c...

TỤC HÓA NGHĨA LÀ GÌ? Khái niệm "tục hóa" là bắt nguồn từ Công Giáo. Nó nói tới tình trạng thế tục lấn át tôn giáo, khiến cho các tiêu chuẩn đạo đức, luân lý tôn giáo bị xem nhẹ còn các giá trị thế tục thì được cổ võ và lan rộng. Ví dụ tính bền vững của hôn nhân, giá trị của tình dục, phẩm giá con người rất quan trọng trong tôn giáo, nhưng trong xã hội thế tục thì những điều đó đều đứng sau tiền bạc và tự do hưởng thụ của con người. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là khái niệm "tục hóa" bắt nguồn từ Công Giáo chúng ta, bắt đầu với cuộc cách mạng Pháp 1789. Khi đó, nhà cầm quyền tịch thu các tài sản của Giáo Hội mà cụ thể là các cơ sở nhà thờ/ dòng tu và dùng làm các cơ sở xã hội. Tình trạng này được gọi là "thế tục hóa các cơ sở tôn giáo" và gọi tắt là "tục hóa". Tiếp đó, khái niệm "tục hóa" được dùng để nói đến trường hợp các linh mục/ tu sĩ của dòng tu xin bỏ nhà dòng để gia nhập giáo sĩ triều. Tục hóa là một cách nói khác của chữ "hồi...

NGUỒN GỐC VÀ Ý NGHĨA CỦA QUỐC KỲ VATICAN Quốc kỳ của Vatican cùng với của Thụy Sĩ là hai lá cờ duy nhất trên thế giới có hình vuông (4 cạnh cân đối). Lá cờ nguyên thủy ra đời vào thế kỷ thứ 8 (năm 754) gồm 2 màu đỏ và vàng. Nó thực ra là cờ của đội vệ binh của giáo hoàng. Đến năm 1808, khi hoàng đế Napoleon chiếm Roma và bao vây Vatican rồi kêu gọi vệ binh giáo hoàng đầu hàng, thì một số vệ binh đã đầu quân cho Napoleon mang theo lá cờ đỏ-vàng. Chính vì vậy, Đức GH Pio VII khi ấy đã cho làm một lá cờ mới có sự thay đổi màu sắc có thêm huy hiệu của giáo hoàng trong đó. Lá cờ gồm 2 màu vàng và trắng. Màu vàng tượng trưng cho kim loại vàng cũng như sự cao sang; màu trắng tượng trưng cho kim loại bạc. Hai màu sắc diễn tả sự cao sang thánh thiêng. Trên nền màu trắng là huy hiệu chung của giáo hoàng (và Tòa Thánh) với vương miện (tiara), hai chìa khóa Phêrô (một chìa màu vàng, một màu trắng) đan chéo nhau. Hai chìa khóa tượng trưng cho quyền ràng buộc và tháo cởi của Phêrô. Hai chìa khóa đượ...

Khi một giáo hoàng qua đời, thi hài của ngài sẽ được mang lễ phục đỏ và trong lễ an táng một vị giáo hoàng, các Hồng Y sẽ mang lễ phục đỏ thay vì lễ phục tím như các lễ cầu hồn hay an táng thông thường. Vì sao như vậy? Vì Giáo Hoàng là người kế vị thánh Tông Đồ Cả Phêrô, vị giáo hoàng tử đạo tiên khởi. Cũng như trong lễ kính một vị tông đồ, các linh mục sẽ mang lễ phục đỏ, thì trong lễ tang đấng kế vị tông đồ cả, các hồng y cũng sẽ mang lễ phục đỏ để nhắc tới tính tông truyền của ngai tòa Phêrô. Thông thường khi một giáo hoàng qua đời, thi hài của ngài sẽ được mang lễ phục đỏ, giây Pallium và mang đôi giày màu đỏ. Tuy nhiên, trong trường hợp của Đức Benedicto XVI., ngài được mang lễ phục đỏ nhưng không đeo giây Pallium và không mang giày đỏ. Bởi chưng, giây Pallium tượng trưng quyền bính của một vị tổng giám mục (và giáo hoàng) đương nhiệm. Đức Benedicto XVI. đã từ chức nên không còn quyền bính của một vị giáo hoàng và do đó thi hài của ngài sẽ không mang giây Pallium. M. Hạnh Tử (lược...

Trong kinh cầu (nhờ lời chuyển cầu) Đức Mẹ Maria có một câu - theo ý kiến riêng của con - hầu như người Công Giáo Việt Nam chúng ta (kể cả hàng giáo sĩ) đọc chưa đúng - có thể do lỗi dịch thuật - và nay đã trở thành lời kinh thuộc lòng. Lời cầu mà chúng ta đọc thường xuyên tới mức quen miệng đó là: (Nguyên văn): Nữ vương BAN sự bình an, cầu cho chúng con! Nếu đọc theo thói quen và không để ý, chúng ta chẳng thấy vấn đề gì cả. Nhưng hãy để ý kĩ và cùng phân tích nhé. Lời kinh này trong nguyên ngữ Latinh là: Regina pacis, ora pro nobis! Tiếng Anh: Queen OF peace, prays for us! Tiếng Đức: Königin DES Friedens, bitte für uns! Hãy so sánh bản dịch Tiếng Việt với các ngôn ngữ khác. Bản gốc Latinh và các ngôn ngữ khác chính xác là : Nữ vương CỦA sự bình an, cầu cho chúng con. Vậy thì cách đọc hiện tại của chúng ta: "Nữ vương BAN sự bình an" sai ở chỗ nào? Chưa xét đến tín lý, chúng ta hãy để ý sự mâu thuẫn trong câu trên: Nếu Đức Mẹ Maria đã là người BAN sự bình an, vậy thì Mẹ còn c...

  Người Công Giáo VN chúng ta rất quen thuộc và thậm chí là sử dụng lẫn lộn hai cụm từ LÀM PHÉP và THÁNH HÓA. Nhưng thực ra ý nghĩa của hai từ này có sự khác biệt. + LÀM PHÉP (hay CHÚC LÀNH) - Latinh: benedicere: Mang ý nghĩa cầu xin ơn lành của Chúa xuống trên con người hay đồ vật. Hành vi này chỉ nhằm để tạ ơn và ngợi khen Chúa, Đấng đã ban cho chúng ta tất cả; cũng như là lời nhắc nhở chúng ta sử dụng/ hưởng dùng những ân huệ ấy cách cân xứng, đồng thời xin ơn che chở chúc lành của Chúa. Nghi thức này không làm thay đổi bản chất và mục đích sử dụng của đối tượng được làm phép/ chúc lành. Do đó, sau khi làm phép, người ta vẫn tự do sử dụng/ buôn bán trao đỏi các sự vật ấy mà không phạm lỗi. Ví dụ: làm phép nhà ở/ xe/ bữa ăn ... Tượng ảnh thánh mà các gia đình hay cá nhân sử dụng riêng cũng thuộc diện được làm phép, và do đó vẫn có thể tặng hay bán lại cho người khác (miễn là bảo đảm người mua tiếp tục sử dụng phù hợp chứ không hủy hoại hay xúc phạm). + THÁNH HIẾN (hay THÁNH HÓA) ...

NHỮNG HÌNH ẢNH MANG Ý NGHĨA TIÊN TRƯNG NƠI MÁNG CỎ BELEM 1. Chúa Giêsu sinh ra ở Belem, trong tiếng Hipri có nghĩa là lò bánh mì (nơi làm bánh) - tiên báo rằng Ngài sẽ trở nên bánh hằng sống. 2. Ngài được quấn tã - có thể xem như tiên trưng của khăn liệm. 3. Ngài được đặt trong máng cỏ (rơm rạ): Rơm rạ là thức ăn cho gia súc - Ngài cũng sẽ nên lương thực cho con người. Rơm ra liên hệ tới lúa mì/ miến - nguyên liệu làm bánh miến. Nó tiên báo về Thánh Thể. Máng cỏ làm bằng gỗ - đứa trẻ vừa sinh ra đã nằm trên gỗ, liên tưởng đến cuộc khổ hình thập giá của Ngài. Ngài sẽ nằm trên gỗ thập giá. 4. Thú vị hơn nữa, chữ "máng cỏ" trong tiếng Hy Lạp còn đồng nghĩa với cái mâm, hay cái đĩa (dĩa). Nó giúp chúng ta liên tưởng tới đĩa/dĩa thánh đựng Thánh Thể. Tóm lại, các hình ảnh của hang đá máng cỏ đều có ý nghĩa thiêng liêng tiên báo cuộc đời của Chúa Giêsu. M. Hạnh Tử

ĐÁP: Trước hết, chúng ta hãy tìm hiểu "Dòng kín" nghĩa là gì. Khi nói đến “dòng kín”, người ta hiểu là một nhà dòng “kín cổng cao tường”. Trong nguyên ngữ latinh, clausura có nghĩa là sự đóng lại (bởi động từ claudere: đóng, khóa). Áp dụng vào đời tu, clausura được hiểu không chỉ như là cổng tường ngăn cách tu viện với thế giới bên ngoài, mà như là một kỷ luật liên quan đến sự ra vào (quen dịch là “nội vi”, tiếng Pháp: clôture; tiếng Anh: enclosure). Tuy nhiên, đừng tưởng rằng chỉ có các “nhà kín” mới buộc giữ luật nội vi. Tất cả các dòng tu đều phải giữ nội vi, tuy với những cấp độ khác nhau tuỳ theo sứ mạng riêng (GL, Đ. 667). Các đan viện chiêm niệm thì giữ một nội vi chặt chẽ hơn. Lại cần nói thêm, đừng nên đồng hoá "dòng chiêm niệm” với “Dòng kín”. Trong giáo luật hiện hành, chế độ “nhà kín” thường chỉ áp dụng cho nữ giới, còn dòng chiêm niệm bao gồm cả những dòng nam nữa. Ngoài ra, nhiều dòng nữ sống đời chiêm niệm nhưng không ở trong “nhà kín”. Dòng Kín giữ linh ...

10 năm sau khi tuyên bố rời bỏ Giáo Hội Công Giáo, Martin Luther vẫn còn giữ nguyên lòng sùng kính Đức Mẹ Maria. Dưới đây là một đoạn trong bài giảng của ông về Đức Mẹ Maria vào năm 1527: "Tin nhận Đức Maria vô nhiễm nguyên tội là một điều hợp lẽ. Niềm tin này nhìn nhận rằng ngay từ giây phút đầu tiên Mẹ đã được ân sủng siêu nhiên bảo vệ và giải thoát khỏi nguyên tội; Mẹ đã là thánh ngay từ khởi đầu sự sống vì không mắc nguyên tội." Điều đặc biệt thú vị là tư tưởng này của Luther về Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội được ông tin và rao giảng trước cả khi Hội Thánh chính thức tuyên bố thành tín điều vào năm 1854, tức là ông đã tin điều đó cả 300 năm trước khi Hội Thánh tuyên tín. Tư tưởng này của ông - khi đó đã là người kháng cách - khiến cho cả Roma ngạc nhiên, đến độ Hồng Y Phêrô Canisio phải thốt lên: "Có phải là Martin Luther nói như vậy không? Thật ngạc nhiên bởi lời của ông thật hay và đúng đắn. Ước gì những kẻ theo ông (người Tin Lành) lắng nghe và đón nhận lời giảng ấy!...

"Có một số người cảm thấy dị ứng với các việc đạo đức bình dân đặc biệt là lòng tôn kính Đức Mẹ Maria, bởi họ có cảm giác như thể tín hữu tôn sùng Đức Mẹ Maria quá mức tới độ nâng Mẹ lên ngang hàng Thiên Chúa và do đó làm lu mờ công cuộc cứu độ của Chúa Giêsu Kitô. Nhưng những ai đã học hiểu giáo lý đầy đủ thì sẽ ý thức một cách rõ ràng và đúng đắn rằng, lòng tôn kính Đức Maria nằm gọn trong việc tôn thờ Thiên Chúa. Các tín hữu xác tín vào vai trò và vị trí nổi bật của Đức Maria bên tòa Chúa, cũng như trong nhiệm cục cứu độ. Do đó, việc tôn kính Mẹ là đúng và cần đề cao trong cái nhìn quy về việc tôn thờ Thiên Chúa. Chỉ những ai thiếu hiểu biết mới tách rời Đức Mẹ Maria ra khỏi Thiên Chúa để rồi nhầm lẫn Mẹ như cùng đích của việc thờ phượng; như thể Mẹ là người ban ơn cứu độ. Và đáng buồn tương tự là những người xem thường vai trò của Đức Mẹ. Hai tình trạng sau đây cần tránh: - Xem Đức Mẹ Maria như Chúa, như Đấng ban ơn tự thân. - Xem thường hay từ chối tôn kính Đức Mẹ Maria bởi t...